OBSESİF KOMPULSİF BOZUKLUK (OKB)
OBSESİF KOMPULSİF BOZUKLUK (OKB)
Saplantı ve zorlantı olarak tanımlanan obsesyonlar ve kompulsiyonlar, insanlık tarihi boyunca gözlemlenen ruhsal örüntülerdir. Bu duruma edebi eserlerde de sıkça rastlanmaktadır. Shakespeare’in Macbeth adlı eserinde Lady Macbeth karakterinin sürekli el yıkama davranışı, obsesif düşünce ve zorlantılı davranışlara örnek olarak ele alınmaktadır.
Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB), kişinin günlük yaşamını belirgin biçimde etkileyebilen; saplantılı düşünceler (obsesyonlar) ve bu düşüncelerin oluşturduğu yoğun kaygıyı azaltmaya yönelik tekrarlayıcı davranışların (kompulsiyonlar) eşlik ettiği bir danışmanlık başvuru alanıdır.
Obsesyon Nedir?
Obsesyonlar, kişinin istemi dışında ortaya çıkan, zihinden uzaklaştırılması güç, tekrar eden ve bireyde belirgin bir huzursuzluk yaratan düşünce, imge ya da dürtülerdir. Kişi bu düşüncelerin mantık dışı olduğunu fark edebilir; ancak bunları durdurmakta zorlanabilir.
Kompulsiyon Nedir?
Kompulsiyonlar, obsesyonların oluşturduğu kaygıyı azaltmak amacıyla yapılan, tekrarlayıcı ve çoğu zaman kişi tarafından kontrol edilmesi güç davranışlardır. Başlangıçta rahatlama sağlasa da zamanla kişinin yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyebilir.
Bazı araştırmalarda, kadınlarda temizlik ve düzenle ilgili zorlantıların, erkeklerde ise cinsellikle ilişkili obsesif düşüncelerin daha sık görülebildiği bildirilmektedir. OKB belirtilerinin çoğunlukla genç yetişkinlik döneminde ortaya çıkabildiği, bazı bireylerde daha erken yaşlarda başlayabildiği ifade edilmektedir.
Olası Etkenler
Bilimsel çalışmalarda, beyindeki bazı kimyasal ileticilerin (nörotransmitterler) dengesindeki değişimlerin, OKB belirtilerinin ortaya çıkmasında rol oynayabileceği belirtilmektedir. Ayrıca ailesel yatkınlığın da bazı bireylerde etkili olabileceğine dair bulgular bulunmaktadır.
Psikolojik Destek Süreci
OKB belirtileri, kişinin yaşam kalitesini ve günlük işlevselliğini zorlayıcı hale getirebilir. Bu nedenle belirtilerin yoğunluğu arttığında, bir ruh sağlığı uzmanına başvurulması önerilmektedir. Danışmanlık süreci, bireyin yaşadığı düşünce ve davranış örüntülerini fark etmesine, bunları anlamlandırmasına ve yaşam kalitesini destekleyici başa çıkma becerileri geliştirmesine yönelik olarak yapılandırılır..
