KURTARICI ROLÜNÜN BEDELİ: KENDİ HAYATINDAN VAZGEÇMEK
KURTARICI ROLÜNÜN BEDELİ: KENDİ HAYATINDAN VAZGEÇMEK
Bazı insanlar yaşamları boyunca “güçlü olan”, “her şeyi halleden”, “herkesin yanında olan” kişi olurlar. Birinin problemi olduğunda ilk onlar koşar, birinin ihtiyacı olduğunda kendi hayatlarını erteler, ailede bir kriz olduğunda sorumluluğu üstlenirler. Dışarıdan bakıldığında fedakâr, güçlü ve yardımsever görünürler. Oysa bazen bütün bunların altında, başkalarının ihtiyaçlarını karşılayarak kendisini var etmeyi öğrenmiş bir ilişki örüntüsü vardır.
Psikoloji literatüründe bunun bazı biçimleri ebeveynleşme, aşırı sorumluluk alma, sınırların bulanıklaşması ve öz-feda örüntüleri üzerinden ele alınır. Özellikle çocuklukta kişinin yaşına uygun olmayan sorumlulukları üstlenmesi, ilerleyen yaşamda “Ben ilgilenmeliyim, ben çözmeliyim, ben güçlü olmalıyım” biçiminde kalıcı bir role dönüşebilir.
Böyle bir kişi yetişkin olduğunda artık kimse ona “Sen sorumlusun” demese bile kendisini sorumlu hissedebilir. Birinin üzülmesine, zorlanmasına ya da hayatının yolunda gitmemesine kayıtsız kalamaz. Başkasının sorununu kendi sorunu gibi taşır. Başkalarının hayatındaki boşlukları doldururken kendi hayatındaki boşlukları fark etmeyebilir.
Kendi isteklerini erteler. Kendi ilişkisini erteler. Dinlenmeyi erteler. Kendi hayatıyla ilgili kararları bile başkalarının ihtiyaçlarına göre şekillendirebilir.
Çünkü başkasının hayatında ne yapılacağı bellidir: “Bunu çözmeliyim, onun yanında olmalıyım, ona yardım etmeliyim.”
Ama sıra kendisine geldiğinde çok daha zor bir soru ortaya çıkar:
“Peki, ben ne istiyorum?”
İşte asıl mesele burada başlar. Yardım etmek değil, kendini unutarak başkasının hayatının sorumluluğunu üstlenmek sorun haline gelir.
Bazen insan başkalarının hayatını düzeltmekle o kadar meşguldür ki kendi hayatını yaşamayı sürekli erteler.
Ve belki de iyileşmenin ilk adımı şudur:
“Herkesi kurtarmak zorunda değilim. Başkalarının hayatını taşımadan da değerliyim. Artık kendi hayatımı yaşamaya hakkım var.”
