Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT)

Kabul ve Kararlılık Terapisi (Acceptance and Commitment Therapy), Amerikalı psikolog Steven C. Hayes ve çalışma arkadaşlarının araştırmaları sonucunda geliştirilmiştir. Yaklaşımın ilk temelleri 1980’li yılların başında atılmış, 1990’lı yıllarda kuramsal ve uygulamalı yapısı belirginleşmiştir.

ACT, üçüncü dalga davranışçı terapiler arasında değerlendirilir. Kuramsal temelinde işlevsel bağlamcılık ve İlişkisel Çerçeve Kuramı (Relational Frame Theory) bulunur.

ACT’ye göre psikolojik güçlüklerin önemli bir bölümü kişinin istenmeyen düşünce, duygu ve yaşantıları kontrol etme, bastırma veya onlardan kaçınma çabasından kaynaklanabilir.

Örneğin, kaygı yaşamaktan korkan bir kişi, kaygı oluşturabilecek ortamlardan sürekli uzaklaşarak kısa süreli rahatlama yaşayabilir. Ancak bu kaçınma davranışı zamanla kişinin yaşam alanını daraltabilir.

ACT, düşüncelerin ve duyguların mutlaka ortadan kaldırılması gerektiği anlayışı yerine, kişinin bunlarla kurduğu ilişkiyi değiştirmeyi hedefler.

Terapi sürecinde altı temel süreç üzerinde çalışılır: kabul, bilişsel ayrışma, anda kalma, bağlamsal benlik, değerlerin belirlenmesi ve kararlı eylem.

Kişinin zorlayıcı duygu ve düşüncelerine rağmen kendi değerleri doğrultusunda hareket edebilmesi, psikolojik esnekliğini geliştirmesi amaçlanır.

ACT; kaygı, depresyon, kronik ağrı, stres, deneyimsel kaçınma ve yaşam kalitesini etkileyen çeşitli psikolojik güçlüklerde kullanılan bir yaklaşımdır.

Add Your Comment

BİLGİ İÇİN ARAYIN