By: Emine Örsün
Categories:
EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme)
EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing), Amerikalı psikolog Francine Shapiro tarafından geliştirilen bir psikoterapi yaklaşımıdır. Shapiro, 1987 yılında göz hareketleri ile rahatsız edici düşünceler arasındaki ilişkiye dair gözlemlerinden hareketle yöntem üzerinde çalışmaya başlamıştır.
1989 yılında yöntemin etkinliğini inceleyen ilk bilimsel çalışmasını yayımlamıştır. İlk uygulama EMD (Eye Movement Desensitization) adıyla tanımlanmış, daha sonra bilişsel yeniden işleme ve diğer klinik aşamaların eklenmesiyle EMDR olarak geliştirilmiştir.
EMDR’nin kuramsal temelinde Uyarlanabilir Bilgi İşleme Modeli (Adaptive Information Processing – AIP) bulunur. Bu modele göre bazı olumsuz yaşantılar yeterince işlenmeden bellekte depolanabilir ve kişinin bugünkü duygu, düşünce, bedensel duyum ve davranışlarını etkileyebilir.
Örneğin, geçmişte ağır bir kaza geçiren kişi, aradan uzun zaman geçmesine rağmen araç kullanırken yoğun korku ve kaygı yaşayabilir. EMDR sürecinde bu yaşantının bugün üzerindeki etkileri ele alınır.
EMDR, sekiz aşamalı yapılandırılmış bir terapi protokolü çerçevesinde uygulanır. Bu aşamalar öykü alma ve tedavi planlaması, hazırlık, değerlendirme, duyarsızlaştırma, yerleştirme, beden taraması, kapanış ve yeniden değerlendirmeyi kapsar.
Terapi sırasında danışanın hedef anıya ilişkin görüntü, düşünce, duygu ve bedensel duyumları üzerinde çalışılır. Göz hareketleri, dokunsal veya işitsel çift yönlü uyarım yöntemlerinden yararlanılabilir.
EMDR’nin özellikle travma sonrası stres bozukluğunda bilimsel desteği bulunmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü ve NICE gibi uluslararası sağlık kuruluşlarının klinik rehberlerinde yetişkinlerde travma sonrası stres bozukluğunun tedavisinde önerilen psikolojik müdahaleler arasında yer almaktadır.
EMDR uygulaması, bu alanda eğitim almış ve gerekli klinik yetkinliğe sahip uzmanlar tarafından yürütülmelidir.